Binnen de wereld van dierondersteunde interventies wordt vaak gewerkt met verschillende termen zoals AAA, AAE, AAT, AASP en AAPP. Deze afkortingen worden internationaal gebruikt, onder andere door organisaties zoals Animal Assisted Services International (AASI), om duidelijk te maken hoe dieren worden ingezet in verschillende contexten.
Toch zorgt dit vaak voor verwarring. Want wanneer is iets therapie? Wanneer is het onderwijs? En wanneer gaat het om coaching of training?
In deze blog leggen we de verschillende categorieën helder uit, met praktische voorbeelden uit de dagelijkse praktijk.
? AAA – Animal Assisted Activities
AAA staat voor dierondersteunde activiteiten die vooral gericht zijn op welzijn, contact en ontspanning.
Er zijn geen vaste leer- of behandelplannen, maar de aanwezigheid van het dier zorgt voor sociaal contact, rust en emotioneel welzijn.
Voorbeelden zijn:
- Knuffelbezoeken in woonzorgcentra
- Ontmoetingen met therapiedieren in groep
- Bezoeken aan evenementen of instellingen
- Momenten van ontspanning met dieren
AAA draait vooral om verbinding en welzijn, zonder therapeutisch of educatief kader.
? AAE – Animal Assisted Education
AAE gaat over dierondersteund onderwijs met duidelijke leerdoelen, uitgevoerd door een erkende onderwijsprofessional binnen de organisatie.
Het dier wordt hier ingezet als ondersteuning binnen een leerproces.
Voorbeelden zijn:
- Leesprojecten met honden in schoolcontext, begeleid door een leerkracht
- Educatieve sessies met leerdoelen rond dieren of gedrag
Wanneer er geen interne leerkracht betrokken is, valt een samenwerking vaak onder C-AAE.
? C-AAE – Collaboration in Animal Assisted Education
Bij C-AAE wordt er samengewerkt met scholen of leerkrachten die extern zijn aan de organisatie.
De organisatie ondersteunt het leerproces met dieren, maar de onderwijsverantwoordelijkheid ligt bij de school.
Voorbeelden zijn:
- Leeshondenprojecten in bibliotheken
- Gastlessen in scholen of hogescholen
- Educatieve workshops over dieren en gedrag
? AAT – Animal Assisted Therapy
AAT is therapie waarbij dieren worden ingezet binnen een professioneel therapeutisch kader.
Dit gebeurt onder verantwoordelijkheid van een erkende zorgprofessional binnen de organisatie.
Er zijn duidelijke behandeldoelen en een individueel therapieplan.
Voorbeelden zijn:
- Therapie met een ergotherapeut die een hond inzet in behandeling
- Psychologische begeleiding met ondersteuning van een therapiedier
? C-AAT – Collaboration in Animal Assisted Therapy
Hier werken dieren samen met externe zorgprofessionals in therapeutische settings.
De therapeut blijft eindverantwoordelijke, maar het dier ondersteunt het proces.
Voorbeelden zijn:
- Ergotherapeuten in woonzorgcentra die werken met therapiehonden
- Psychologen die dieren integreren in hun sessies
- Revalidatiecentra waar dieren worden ingezet in therapie
? AASP – Animal Assisted Special Programs
AASP omvat gestructureerde programma’s met specifieke doelen, maar die niet puur therapie of onderwijs zijn.
Het gaat vaak om coaching, training en persoonlijke ontwikkeling.
Voorbeelden zijn:
- Dierenspiegel®-coaching
- Begeleiding bij angst voor honden
- Teamdagen en groepscoaching met dieren
- Opleidingen voor therapiedierbegeleiders
- Trainings- en ontwikkelingsprogramma’s met dieren
? AAPP – Animal Assisted Placement Programs
AAPP gaat over de opleiding, selectie en begeleiding van dieren en teams die ingezet worden in AAA, AAE, AAT of AASP.
Het is de “voorbereidende” laag: het klaarstomen van mens en dier voor professioneel werk.
Voorbeelden zijn:
- Opleiding van therapiedierbegeleiders
- Training en evaluatie van therapiehonden
- MAG-test en certificatie van teams
- Begeleiding van professionals die met hun eigen hond werken
? Waarom deze indeling belangrijk is
Deze categorieën helpen om duidelijkheid te creëren in een snel groeiend vakgebied. Ze maken het mogelijk om:
- beter te begrijpen wat we precies doen met dieren
- kwaliteit en ethiek te bewaken
- samenwerking tussen zorg, onderwijs en dierenwerk te structureren
- dieren op een verantwoorde manier in te zetten
? Tot slot
Dierondersteunde interventies zijn geen “one size fits all”-praktijk. Ze bestaan uit verschillende niveaus van begeleiding, samenwerking en professionaliteit.
Door deze indeling te gebruiken, kunnen we bewuster werken met dieren — met respect voor zowel mens als dier.
Therapiehonden en hygiëne: vuiler dan mensen? Integendeel.